استرس و اضطراب

جامعه امروز، استرس و اضطراب به جزئی جدا نشدنی زندگی اکثر افراد تبدیل شده است، و همه ما از زمان کودکی با آن آشنایی داریم. از نگرانی برای نمره امتحانهای مختلف و سر وقت رسیدن به مدرسه گرفته تا اضطراب رسیدن به شغل و جایگاه اجتماعی خوب، ازدواج و تربیت درست بچهها و آینده آنها و… که تا آخر عمر با آن درگیر هستیم.
وجود مقداری استرس و نگرانی در مواقعی مانند امتحان، کنکور، تصمیمات مهم زندگی مانند شغل و به خصوص ازدواج، طبیعی است اما اگر ادامه پیدا کند و با علائم آزاردهنده زندگی شخص را مختل کند، دیگر به یک اختلال تبدیل شده است و باید حتما درمان شود زیرا تداوم آن علاوه بر تاثیر منفی بر عملکرد فرد در زندگی، بر سلامتی جسم و روح و روان فرد نیز تاثیر گذار است و میتواند باعث ایجاد بیماریهای گوارشی، مشکلات قلبی، ریزش مو، چروک شدن پوست و شکستگی چهره، تاثیر منفی در باروری و مشکلات جنسی به خصوص در خانمها شود. بنابراین درمان اختلال استرس و اضطراب در این زمان و شرایط، بیشتر از قبل ضرورت پیدا میکند.
فهرست مطالب
تفاوت استرس و اضطراب چیست؟
استرس به معنای فشار است و به نگرانی و ترس راجع به مسائلی که در گذشته اتفاق افتاده یا در حال اتفاق افتادن است مربوط میشود، ولی اضطراب مربوط به آینده و مسائلی است که هنوز اتفاق نیفتادهاند. بنابراین وجود اضطراب بدتر از استرس است و ضرر بیشتری برای بدن خواهد داشت. موضوعی که باعث نگرانی ما در زمان حال شده است روزی تمام میشود و با هر مقدار نگرانی و ناراحتی، دیگر نمیشود کاری برای آن انجام داد، اما مسائلی که هنوز اتفاق نیفتاده و فرد نسبت به آن تجربه و شناختی ندارد و با خود فکر میکند که باید با تمام تلاش خود از وقوع اتفاقات بد پیشگیری کند، موجب نگرانی و استرس بیشتری برای فرد میشود. به همین دلیل است که توکل و توسل در دین اسلام بسیار سفارش شده است.
سوال اساسی این است، آیا انسان با وجود اطلاعات و علم بسیار و دسترسی به امکانات رفاهی و آموزشی و درمانی و… میتواند از رخ دادن اتفاقات ناگوار در زندگی خود پیشگیری کند و یا در هنگام تصمیم گیری، بهترین انتخاب را بدون اندکی پشیمانی و ضرر داشته باشد؟
علت ایجاد استرس و اضطراب از دیدگاه طب سنتی و اسلامی
برای درک بهتر علت ایجاد اضطراب، یک قابلمه را در نظر بگیرید که با آب فراوان روی گاز قرار دارد اگر شعله گاز زیاد شود، قابلمه، به جوش میآید و اگر تا لب آن پر از مایعات باشد، سرریز خواهد شد.
در مورد ظاهر شدن علائم اضطراب نیز همین طور است. علت اصلی ایجاد استرس و اضطراب، حرارت بیش از حد است و تمامی عواملی که موجب ایجاد حرارت غیر غریزی زیاد میشوند یا خروجیهای طبیعی بدن را مسدود میکنند، میتوانند در ایجاد و تشدید استرس و اضطراب نقش داشته باشند، که میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- افتادگی ناف به علت اینکه باعث کشیدگی رباطهای مثانه میشود، دفع ادرار کامل صورت نمیگیرد و بنابراین این رطوبت اضافی باقی مانده در مثانه، باعث افزایش حرارت غیر غریزی در بدن خواهد شد.
- یبوست که با حبس باقی مانده غذا داخل روده، موجب افزایش حرارت خواهد.
- حبس خون عادت ماهیانه یا دفع ناقص آن، از آنجایی که این خون جزو اضافات و فضولات قرار میگیرد باید هر ماه به صورت منظم از بدن دفع شود و دفع نشدن کامل آن از رحم، به علت سردی رحم یا افتادگی رحم و مثانه یا ناف یا افزایش حرارت در سر به دلیل افراط در مصرف رنگهای شیمیایی و… باعث افزایش شدید حرارت و بی قراری و نا آرامی خواهد شد.
- هضم ضعیف غذا و سرد شدن معده و روده که در این صورت سیستم مدبره برای جبران این سردی، حرارت را افزایش میدهد.
- حجم زیاد خون در بدن که با افزایش حرارت میسوزد و به سودای ناصالح تبدیل میشود. این سودای ناصالح خود مسبب ترس، دلهره، استرس و اضطراب در فرد خواهد شد، به همین علت افرادی که خون زیادی در بدنشان تولید میشود حتما باید فصد و حجامت را به صورت منظم در برنامه زندگی خود قرار دهند. همچنین افرادی که همیشه حجامت یا فصد انجام میدادند نباید یک دفعه آن را ترک کنند، زیرا به دلیل مداومت در انجام حجامت یا فصد، بدن تولید خون را افزایش داده است بنابراین اگر دیگر دفع خون انجام نشود، بدن همچنان به تولید خون ادامه خواهد داد که باعث غلبه دم یا خون و افزایش حرارت و نهایتا ابتلا به جنون یا سکته خواهد شد.
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات اضطرابی و استرس هستند؟
افرادی که به علت بسته شدن خروجیهای طبیعی بدن مانند دفع ادرار و مدفوع، تعریق، خون قاعدگی، دفع منی دچار افزایش حرارت غیر غریزی و حبس آن و بالا رفتن حرارت تا قلب و مغز میشوند، بیشتر دچار استرس و اضطراب میشوند.
بنابراین افرادی که دچار غلبه سودا هستند بیشترین و بدترین استرس و اضطراب ممکن را دارند، زیرا غلبه سودا باعث یبوست و حبس در بدن آنها شده است، و در علم مزاج شناسی هر کجا حبس ایجاد شود سیستم مدبره برای دفع آن حرارت را افزایش میدهد. در نتیجه هرچه حبس در بدن بیشتر باشد حرارت غیر غریزی یا غیر طبیعی در بدن نیز بیشتر است.
از طرف دیگر افرادی که به علت سردی معده دچار ضعف قلب شدهاند نیز بیشتر دچار دلهره و ترس و اضطراب میشوند.
یکی از موارد مهم دیگری که باعث حبس حرارت در بدن میشود، نشخوار فکری و بیان نکردن نگرانیها و علت ترسهاست. به همین علت بود که حضرت علی ع با چاه درد دل میکردند و حرف میزدند.
پس اگر فرد مورد اطمینان و رازداری برای صحبت کردن نبود نگرانیها و استرسهای خود را بنویسید در واقع با خودتان یا با خدا یا امامان صحبت و درددل کنید.
درمان اختلال اضطراب در طب سنتی و اسلامی
- اولین و مهمترین درمان، انجام فصد اکحل دست راست است که زیر نظر طبیب میتواند تا چند مرتبه نیز تکرار شود.
- مصرف یک قاشق مرباخوری اسفند (۶ بار با آب سرد و یکبار با آب گرم شسته شود سپس در سایه خشک شود) صبح ناشتا و شب موقع خواب به مدت ۴۰ روز پشت سرهم و سپس مصرف جوشانده غلیظ سنا و عسل به مدت ۳ الی ۷ روز که موجب خروج رطوبتهای اضافی و سودای ناصالح میشود. این دستور را میتوان تا ۳ مرتبه تکرار کرد و بعد از تمام شدن هر دوره ۴۰ روزه، بک فصد اکحل دست راست انجام داد تا تاثیر بهتر و بیشتری داشته باشد.
- انجام هول گیری و رفع افتادگی لگن و ناف با اعمال یداوی خاص.
- ماساژ کل بدن با روغن زیتون، این کار سبب میشود فضولاتی که برای دفع شدن راه خروج ندارند را خارج کند، و به همین علت باعث آرامش و دفع بار منفی از بدن میشود.
- مصرف کدو تنبل یا کدو حلوایی پخته شده با شکر سرخ یا شکر نیشکر، که موجب لینت دادن به مزاج و کاهش صفرا و حرارت غیر غریزی میشود.
- وضو گرفتن با آب سرد، ذکر گفتن با تسبیح تربت، سجده طولانی، گرفتن دست یک نفر از محارم، حنا به تنهایی یا مخلوط با سدر به سر گذاشتن.
- مصرف ۲۱ عدد مویز صبح ناشتا، انار، عناب، تقویت قلب با مصرف به و سرکه انگور.
در کنار رعایت تدابیر ذکر شده، افراد باید مهارت حل مسئله و تقویت اراده و عزت نفس را بیاموزند و به فرزندان نیز از همان سنین کودکی آموزش دهند، تا در زمان بزرگسالی با کوچکترین اتفاق دچار بیشترین استرس و اضطراب نشوند. همچنین توکل به خدا و توسل به معصومین (ع) را فراموش نکنند.